Antoni Thum (1889-1951) – przedwojenny właściciel browarów cz. 2

Antoni Thum (1889-1951) – przedwojenny właściciel browarów cz. 2
Pisaliśmy w poprzednim numerze, że podczas Grodziskiego Piwobrania dzięki staraniom Towarzystwa Miłośników Ziemi Grodziskiej upamiętniona została postać Antoniego Thuma – przedwojennego właściciela grodziskich browarów. Ukazała się też książka oraz odsłonięto pomnik legendarnego przedwojennego piwowara. Autorem książki jest wnuk A. Thuma, obecnie mieszkaniec Świebodzina.
Przypominaliśmy, że Antoni Thum urodził się 17 czerwca 1889 roku w Grodzisku. Pochodził z rodziny austriackiej, która około roku 1886 osiedliła się w Grodzisku. Jego ojciec- Karol Thum – wywodził się ze znanej rodziny piwowarów, zamieszkałej w Elbogen (obecnie Łokieć) w pobliżu Karlowych Warów, która posiadała tam własny browar. Matka – Amalia- pochodziła z ubogiej rodziny góralskiej. Osiedlili się w Grodzisku, gdzie przy ulicy Zamkowej (obecnie 27 Stycznia ) założyli fabrykę słodu. Antoni był jednym z siedmioroga dzieci. Do Szkoły Powszechnej uczęszczał w Grodzisku, a następnie ukończył szkołę techniczną o kierunku piwowarskim w Berlinie. W 1921 roku poślubił Zofię Nowak, córkę właściciela piekarni oraz hurtowni zboża
Na tym skończyliśmy poprzedni odcinek wspomnień o naszym bohaterze. Dziś dodamy, że Zofia mieszkała przy ulicy Bukowskiej w Grodzisku. Z tego związku urodziła się jedyna córka Irena.
Antoni Thum w latach dwudziestych nabył podupadające, grodziskie browary i wyniósł je na wysoki poziom. Z własnych oszczędności oraz z pieniędzy wniesionych w posagu żony, nabył w 1922 roku udziały niemieckie w grodziskich browarach powołując jednocześnie Browary Grodziskie S.A. Pod jego kierownictwem browary doszły do największej świetności. Produkowane w nich piwo oraz słód, eksportowane było w okresie międzywojennym do 37 krajów niemal na wszystkich kontynentach. W połowie lat trzydziestych rozpoczął się eksport piwa do Stanów Zjednoczonych, gdzie napój cieszył się dużym powodzeniem wśród tamtejszej polonii. Pewna ilość piwa wysłana była również do Hongkongu i dalej na rynek chiński.
Ogromna popularność produkowanego „Piwa Grodziskiego” skłoniła Antoniego Thuma do podjęcia planów rozbudowy browarów. Nowa fabryka miała się zaliczać do największych w Wielkopolsce i jej lokalizacje przewidziano na terenach przy ulicy Poznańskiej. Uruchomienie browarów przewidziano na 1941 rok. Niestety, wybuch II wojny światowej przekreślił wszystkie plany. W okresie okupacji hitlerowskiej Antoni Thum nadal kierował grodziskimi browarami, chociaż były one pod nadzorem niemieckim. Większość produkowanego wówczas piwa trafiała na potrzeby armii niemieckiej. W latach 1942-1943 piwo grodziskie masowo wysyłano do Afryki, gdzie doskonale znosiło tamtejszy klimat. Piwo cieszyło się ogromnym powodzeniem wśród żołnierzy gen. Erwina Rómmela z Afryka Korpus. W latach pięćdziesiątych XX wieku w okolicach Tobruku odnaleziono zakopane w piasku skrzynki grodziskiego piwa, które podobno nadawały się do spożycia.
Tymczasem po wyzwoleniu Grodziska w 1945 roku Antoni Thum pozostał w Grodzisku. Będąc Austriakiem został w czasie okupacji wpisany na niemiecką listę narodowościową i z tego tytułu w 1945 roku uczestniczył w procesie rehabilitacyjnym, który oczyścił go ze wszystkich podejrzeń. W 1945 roku browary zostały przejęte przez państwo, a Antoni Thum rozpoczął pracę w browarach we Wrześni, w których posiadał własne udziały. W październiku 1950 roku i ten browar został przejęty przez państwo. Ograbiony z własnego majątku, gnębiony domiarami podatkowymi, ostatnie miesiące życia przeżył w ciężkich warunkach materialnych.
Antoni Thum należał do najwybitniejszych postaci międzywojennego Grodziska. W czasie powstania wielkopolskiego 1918-1919 roku materialnie wspomagał oddziały powstańcze i czynnie zachęcał swoich pracowników do wstąpienia w szeregi powstańcze. Samochody i wozy z grodziskich browarów bardzo często przewoziły zaopatrzenie i broń dla wałczących oddziałów. Wielokrotnie pomagał rodzinom po poległych powstańcach i żołnierzach. W okresie międzywojennym był członkiem grodziskiego Magistratu oraz Rady Miejskiej. W 1929 roku założył Orkiestrę Dętą OSP w Grodzisku (do dziś działająca jako Grodziska Orkiestra Dęta), którą z własnych środków wyposażył w instrumenty oraz mundury. Przez wiele lat pełnił społecznie funkcję naczelnika, a następnie prezesa OSP w Grodzisku, doprowadzając organizację do największej świetności. Miedzy innymi materialnie wspomagał wszystkie inicjatywy społeczne w Grodzisku. Uczestniczył w budowie Pomnika Powstańców Wielkopolskich, Kosynierów Grodziskich, uczestniczył w odnowie pomnika Jana Nepomucena i budowie Groty przed Szpitalem. Troska o pracowników, pomoc biednym oraz udział w licznych akcjach charytatywnych potrafiły mu zjednać mieszkańców Grodziska. Był miedzy innymi głównym sponsorem, pierwszej w historii naszego miasta, monografii pt: „Grodzisk Wielkopolski. Przeszłość, Zabytki, Ludzie” autorstwa Hilarego Majkowskiego. Na szczególne uznanie zasługuje jego postawa w czasie okupacji hitlerowskiej, kiedy wykorzystując własną pozycje pomagał wielu Polakom, broniąc ich przed aresztowaniami i wywózkami.
Antoni Thum zmarł 23 marca 1951 roku i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Grodzisku.

Brak komentarzy

Napisz komentarz