Jan Motty – budowniczy sądownictwa polskiego w Wielkopolsce


Świętujemy setną rocznicę niepodległości. W związku z tym przedstawiam jedną z postaci, która dla tej niepodległości wielce się – na naszym terenie – zasłużyła. To budowniczy polskiego sądownictwa w Poznańskiem. To postać, która wyrosła ze znakomitego rodu, nie pochodzącego jednak z naszego kraju, ale z Francji. Zaprezentujemy oobę Jana Motty’ego.
Protoplastą rodu na ziemiach polskich był Jan Baptysta Motty, który przybył na nasz teren razem z wojskiem napoleońskim. Po klęsce Napoleona związał się z rodziną Mielżyńskich, u których pracował, jako guwernant. Później został nauczycielem w Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu. Jego synem był Marceli – znany poznański pedagog i podobnie jak ojciec – pisarz. Marceli stworzył słynne „Przechadzki po mięście” – dając obraz XIX-wiecznego Poznania i jego mieszkańców.
Marceli był szwagrem Hipolita Cegielskiego, gdyż jego siostra wyszła za mąż właśnie za słynnego przemysłowca i założyciela fabryki, a wcześniej nauczyciela w jednej z poznańskich szkół. Marceli Motty był ojcem związanego z Grodziskiem Jana Mottego.
Poświęćmy Janowi chwilę uwagi. Urodził się 4 marca 1850 roku w Poznaniu. W młodości odebrał doskonałe wykształcenie. Ukończył Gimnazjum Marii Magdaleny, w którym uzyskał świadectwo dojrzałości w 1869 roku. Po gimnazjum rozpoczął studia prawnicze w Berlinie. Po złożeniu egzaminu asesorskiego pracował, jako sędzia powiatowy w Byczynie i Kluczborku (na Śląsku). Porzucił stanowisko sędziego z uwagi na niemożność otrzymania etatu w Wielkim Księstwie Poznańskim. Powodem była zadeklarowana niechęć do niemczyzny, podsycana antypolską, germanizacyjną polityką Prusaków.
W 1882 roku Jan Motty osiadł w Grodzisku i rozpoczął praktykę adwokacką. Mieszkał tutaj przez 36 lat osiągając tytuł radcy. W tym czasie brał aktywny udział w życiu miasta i regionu. Był członkiem Magistratu Grodziska (Zarządu Miasta), awansował również w swojej „branży” – zostając wiceprezesem Rady Adwokackiej Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W 1883 roku ożenił się z Mieczysławą Teklą Kaczorowską herbu Rogala.
Gdy w 1918 roku Polska odzyskała niepodległość Jan Motty zaangażował się w organizowanie polskiego sądownictwa. Wtedy musiał – ze względu na swoją działalność zawodową – wyprowadzić się z miasta. Został szefem Sądu Apelacyjnego w Wielkopolsce. Nominowała go Naczelna Rada Ludowa – organ kierowniczy w Wielkopolsce, w czasach powstania wielkopolskiego. Władze odrodzonej Polski ostatecznie w 1920 roku potwierdziły to stanowisko.
Kierując Sądem Apelacyjnym Motty doprowadził do jego spolszczenia i reorganizacji w związku ze zmianą granic. Za zbudowanie polskiego sądownictwa w Wielkopolsce, Jan Motty został odznaczony przez władze polskie w 1922 roku Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta.
Ta postać niewątpliwie może zostać uznana za jednego z budowniczych, odrodzonej 100 lat temu, Polski.
Warto jeszcze napisać o pasji pisarskiej naszego bohatera. Podobnie, jak ojciec i dziadek pozostawił po sobie dzieła literackie. Jego największym osiągnięciem było wydanie powieści „Wojna o pannę” napisanej przed 1870 rokiem.
Jan Motty zmarł 4 kwietnia 1929 roku w Poznaniu. Dwa dni później odbył się okazały pogrzeb, a trumnę złożono na cmentarzu na Wzgórzu św. Wojciecha pośród wielu innych zasłużonych Wielkopolan.
Sebastian Skrzypczak

Brak komentarzy

Napisz komentarz