„W Gościnie u profesora Miodka”

„W Gościnie u profesora Miodka”

SŁOWNIK POLSKO@POLSKI” jest to program telewizyjny poświęcony kulturze języka polskiego, który w lekki i przystępny sposób omawia najczęstsze błędy językowe. Odwołuje się do żywego języka, głównie mówionego, ale także do języka gazet, ogłoszeń, reklam, plakatów, ulotek i tego typu podobnych informatorów. To swoisty przegląd popełnianych błędów.

Formuła audycji jest taka, że do studia nagrań zaproszonych jest kilka osób, które proszą o wyjaśnienia spornych lub niezbyt jasnych, dla przeciętnego odbiorcy, kwestii językowych.

Goście programu „Słownik polsko@polski” zapraszani są do Biblioteki Instytutu Geograficznego Uniwersytetu Wrocławskiego. Program prowadzi dr Justyna Janus-Konarska. Ona też rozmawia z prof. Janem Miodkiem o współczesnej polszczyźnie. Ponadto widzowie w trakcie trwania audycji łączą się za pośrednictwem internetu. Pan Profesor odpowiada na postawione pytania i wyjaśnia gramatyczne zawiłości. Pytają o nie za pomocą skype mieszkańcy odległych nieraz stron świata. Bywaja uczniowie lub nauczyciele placówek oświatowych. Ostatnio o wyjaśnienia pytała dyrektor z Polskiej Szkoły Uzupełniającej im. Mikołaja Kopernika w Newry, w Irlandii Północnej. Ze studiem połączyła się także Polska Szkoła w Dublinie im. Konstancji i Kazimierza Markiewiczów. Kolejny skype był ze Szkoły im. Kazimierza Puławskiego mieszczącego się w South Hackensack w New Jersey. O wyjaśnienia prosiły tamtejsze uczennice klasy szóstej.

Oprócz szkół pytającymi są też pracownicy instytucji typu Ambasada w Londynie oraz osoby prywatne dla przykładu Maria z Berlina, Roman z Kijowa, Edward z Melbourne i Vera z Czech.

Profesor odpowiada też na pytania zadawane droga mailową. W każdej z tych sytuacji komentuje i wyjaśnia genezy problemów.

Wśród osób, które miały ostatnio przyjemność być zaproszonymi do audycji była redaktor naczelna Kuriera lokalnego, filolog polski – Ewa Noga-Mazurek. Było to w sobotę 10 marca.

Redaktor Ewę Noga-Mazurek interesowały dwie sprawy. Pierwsza, to partykuła „nie”. Z czasownikami piszemy oddzielnie np. nie jem, nie ma, nie śpi. Z przymotnikami piszemy razem np. nieładnie, niedobra, niejasny. Ale mamy imiesłowy przymiotnikowe. Imiesłów, to forma czasownika, więc należałoby te słowa pisać oddzielnie np. nie bawiąca się (bo jest czasownik bawić się), nie myty (bo myć), nie czesany (bo czasać). Bywa, że czytelnicy mylą te wyrazy z przymiotnikiem (jaki – nieumyty) i przypuszczają, że należy pisać razem. Co zatem podpowiada w tej kwestii Pan Profesor?

Inna kwestia, to tytuły zawodowe i stanowiska typu Prezydent Polski, Prezydent miasta Poznania, czy Starosta Grodziski. Piszemy je dużymi literami. A co z burmistrzem Kościana, czy wójtem Kamieńca? To są także stanowiska państwowe lub samorządowe, tyle że niższego szczebla.

W wielu kwestiach nie ma prostych odpowiedzi nawet dla filologa polskiego. Nasz język ma wiele regół, ale też wiele od nich odstępstw. Dlatego potrzebne są programy typu „Słownik polsko@polski”, gdzie w sposób jasny i prosty wyjaśnia się popełniane błędy.

Reporterzy „Słownika polsko@polskiego” wychodzą też na ulice Wrocławia i pytają przechodniów o ich znajomość poszczególnych słów. Czasem są to wyrazy, jakimi posługuje współczesna młodzież, innym razem przypomina się staropolskie, wypadające z obiegu zwroty.

Zapewne „Słownik polsko@polski” ma edukacyjny charakter, ale mając lekką formuję jest programem, którego słucha się i ogląda z przyjemnością. Ma dużą dynamikę, jest bogaty w warstwie wizualnej i dzięki temu przykuwa uwagę widza.

Kurier lokalny w imieniu twórców zaprasza do oglądania audycji z udziałem Pana Profesora w każdą sobotę o godz. 17.00 w TVP Polonia lub o 0.15. Emisja programu z redaktor naczelną Kuriera lokalnego odbędzie w sobotę 28 kwietnia 2018 roku.

 

* * *

Warto przybliżyć sylwetkę profesora Jana Miodka. Urodził się w Tarnowskich Górach w czerwcu 1946 roku. W latach młodości marzył o zawodzie dziennikarza. Skończył filologię polską na Uniwersyteiew Wrocławskim, a jego praca magisterska brzmiała: „Nazwy miejscowe kulturalne typu Środa, Piątek, Wola, Osiek”.

Jego macierzysta Uczenia zaproponowała mu staż asystencki w Katedrze Języka Polskiego. Tam też w 1973 roku obronił tytuł doktora. W roku 1995 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych.

Rok 2005 przyniósł Profesorowi tytuł doktora honoris causa Pedagogicznego Uniwersytetu Wileńskiego, w 2006 taki sam tytuł przyznał mu Uniwersytet Opolski, a w roku 2017 – Uniwersytet Rzeszowski.

Jan Midek pełni wiele funcji zawodowych. W latach od 1989 do 2016 był dyrektorem Instytutu Filologii Polskiej na swojej uczelni. Od 1996 jest członkiem Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN. Jest współodpowiedzialny za wszystkie uchwały ortograficzne Rady.

Jako popularyzator poprawności językowej jest wielokrotnym laureatem telewizyjnych nagród „Wiktorów’ (1988, 1991, 1998 r.). Ma też „Super-Wiktora” za całokształt twórczości. Profesor znalazł się na czwartej pozycji w plebiscycie organizowanym przez tygodnik „Polityka” na najwybitniejszą postać telewizji XX wieku.

Od 1968 roku do dziś Profesor prowadzi cotygodniową rubrykę językową „Rzecz o języku” w dzienniku „Słowo Polskie”, obecnie „Polska. The Times”. Z kolei od 1995 na żywo prowadzi – we wrocławskim oddziale TVP – cykliczny program pt. „Profesor Miodek odpowiada”. Ma też stały felieton w miesięczniku „Śląsk”. Publikował również w miesięczniku „Wiedza i Życie”. W latach 1987 – 2007 był twórcą i prezenterem cotygodniowych programów telewizyjnych „Ojczyzna polszczyzna”. Od 2009 roku pojawia się każdego tygodnia na srebrnym ekranie w opisywanym tutaj programie „Słownik polsko@polski”.

Brak komentarzy

Napisz komentarz